Επαναλαμβανόμενες αποβολές: αίτια και έλεγχος

Η απώλεια μιας εγκυμοσύνης είναι οδυνηρή· η επανάληψή της είναι βαθιά τραυματική. Πολλά ζευγάρια νιώθουν ότι «κάτι πρέπει να φταίει» και ζητούν εξαντλητικό έλεγχο.

Η αλήθεια είναι πιο ήπια από όσο φοβούνται: στις περισσότερες περιπτώσεις, η πρόγνωση για μελλοντική επιτυχή εγκυμοσύνη παραμένει καλή. Ο σωστός, στοχευμένος έλεγχος είναι πιο χρήσιμος από τον υπερβολικό.

Τι ορίζεται ως επαναλαμβανόμενη απώλεια;

Ο ορισμός αυτός αναγνωρίζει ότι ένα ζευγάρι με δύο απώλειες δικαιούται φροντίδα και απαντήσεις, χωρίς να χρειάζεται να περιμένει μια τρίτη.

Πόσο συχνό είναι;

Η μεμονωμένη αποβολή είναι συχνή: αφορά περίπου μία στις πέντε αναγνωρισμένες εγκυμοσύνες. Οι επαναλαμβανόμενες απώλειες είναι πολύ σπανιότερες, αφορώντας ένα μικρό ποσοστό των ζευγαριών.

Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι, ακόμη και μετά από αρκετές απώλειες, οι περισσότερες γυναίκες τελικά αποκτούν παιδί.

Ποια είναι τα αίτια;

Τα τεκμηριωμένα αίτια περιλαμβάνουν τις χρωμοσωμικές ανωμαλίες του εμβρύου (η συχνότερη αιτία μεμονωμένης αποβολής), το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, ορισμένες ανατομικές ανωμαλίες της μήτρας, και ενδοκρινικές διαταραχές όπως ο μη ελεγχόμενος υποθυρεοειδισμός ή ο διαβήτης.

Παρά τον πλήρη έλεγχο, σε περίπου τις μισές περιπτώσεις δεν βρίσκεται σαφής αιτία (ανεξήγητες επαναλαμβανόμενες απώλειες). Αυτό, αν και απογοητευτικό, συνοδεύεται από σχετικά καλή πρόγνωση.

Ποιος έλεγχος συνιστάται;

Ο τεκμηριωμένος έλεγχος περιλαμβάνει: εξέταση για αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο (αντισώματα), έλεγχο θυρεοειδικής λειτουργίας, απεικόνιση της κοιλότητας της μήτρας (υπερηχογράφημα, ενδεχομένως τρισδιάστατο ή υστεροσκόπηση), και σε επιλεγμένες περιπτώσεις καρυότυπο των γονέων ή γενετική ανάλυση των προϊόντων της αποβολής.

Η επικαιροποίηση του 2022 πρόσθεσε τη διερεύνηση για αδενομύωση ως νεότερο στοιχείο στον έλεγχο των γυναικών με επαναλαμβανόμενες απώλειες.

Ποιες εξετάσεις ΔΕΝ χρειάζονται ως ρουτίνα;

Πολλές εξετάσεις που προσφέρονται ευρέως δεν συνιστώνται ως ρουτίνα, γιατί δεν αλλάζουν την αντιμετώπιση ή δεν έχουν αποδειχθεί χρήσιμες: ο έλεγχος για κληρονομική θρομβοφιλία εκτός ειδικών ενδείξεων, η μέτρηση των «NK κυττάρων», και διάφορες ανοσολογικές εξετάσεις.

Η υπερδιάγνωση μπορεί να οδηγήσει σε περιττό άγχος και σε θεραπείες χωρίς όφελος. Ένας καλός έλεγχος είναι στοχευμένος, όχι εξαντλητικός.

Ποιες θεραπείες έχουν όφελος;

Όπου βρεθεί συγκεκριμένο αίτιο, η θεραπεία στοχεύει σε αυτό: στο αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, ο συνδυασμός ασπιρίνης χαμηλής δόσης και ηπαρίνης βελτιώνει τα αποτελέσματα· στον υποθυρεοειδισμό, η αποκατάσταση της θυρεοειδικής λειτουργίας· στις ανατομικές ανωμαλίες, η κατάλληλη χειρουργική διόρθωση όπου ενδείκνυται.

Στις ανεξήγητες περιπτώσεις, η προγεστερόνη μπορεί να εξεταστεί σε γυναίκες με αιμορραγία στην πρώιμη κύηση και ιστορικό προηγούμενων απωλειών. Πάνω από όλα, η υποστηρικτική φροντίδα και η στενή παρακολούθηση της επόμενης εγκυμοσύνης έχουν πραγματική αξία.

Ποια είναι η πρόγνωση;

Η πρόγνωση είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, ενθαρρυντική. Ακόμη και όταν δεν βρεθεί αιτία, η πλειονότητα των ζευγαριών με επαναλαμβανόμενες απώλειες καταφέρνει τελικά μια επιτυχή εγκυμοσύνη, ιδίως με στενή παρακολούθηση και υποστήριξη.

Η ηλικία της γυναίκας και ο αριθμός των προηγούμενων απωλειών επηρεάζουν την πρόγνωση, αλλά η ελπίδα παραμένει ρεαλιστική.

Σύνοψη

Οι επαναλαμβανόμενες απώλειες ορίζονται από την ESHRE (2022) ως δύο ή περισσότερες απώλειες, και δικαιολογούν στοχευμένο έλεγχο: αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, θυρεοειδής, ανατομία μήτρας και, επιλεκτικά, γενετικός έλεγχος. Πολλές ευρέως προσφερόμενες εξετάσεις (κληρονομική θρομβοφιλία ρουτίνας, NK κύτταρα) δεν συνιστώνται. Η θεραπεία στοχεύει στο αίτιο όπου υπάρχει. Και το πιο σημαντικό: ακόμη και χωρίς σαφή αιτία, η πρόγνωση για μελλοντικό παιδί παραμένει καλή.

Πηγές: ESHRE, «Guideline: recurrent pregnancy loss — an update in 2022», Hum Reprod Open 2023.

⚕ Ιατρικά αξιολογημένο από Καθ. Στρατή Κολυμπιανάκη · Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης Α.Μ. 16340

ΆΡΘΡΟ 8 · ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΌΜΕΝΕΣ ΑΠΟΤΥΧΊΕΣ & ΑΠΟΒΟΛΈΣ