Πότε ένα ζευγάρι πρέπει να επισκεφθεί ειδικό γονιμότητας

Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που δέχεται ένας ειδικός γονιμότητας είναι απλό αλλά κρίσιμο: πότε πρέπει να ανησυχήσουμε και να ζητήσουμε βοήθεια; Πολλά ζευγάρια περιμένουν υπερβολικά, ενώ άλλα αγχώνονται πολύ νωρίς.

Η απάντηση δεν είναι αυθαίρετη. Βασίζεται σε καλά τεκμηριωμένα όρια χρόνου, με κεντρικό παράγοντα την ηλικία της γυναίκας.

Ποιος είναι ο γενικός κανόνας;

Ο γενικός κανόνας είναι σαφής: ένα ζευγάρι πρέπει να αναζητήσει έλεγχο μετά από δώδεκα μήνες τακτικών, μη προστατευμένων επαφών χωρίς εγκυμοσύνη, αν η γυναίκα είναι κάτω των 35 ετών.

Αν η γυναίκα είναι 35 ετών ή μεγαλύτερη, το όριο μειώνεται στους έξι μήνες. Αυτό δεν είναι υπερβολική προσοχή — είναι αναγνώριση του ότι ο χρόνος μετράει περισσότερο σε αυτή την ηλικία.

Γιατί είναι τόσο σημαντική η ηλικία της γυναίκας;

Η γονιμότητα της γυναίκας μειώνεται σταδιακά με την ηλικία και πιο έντονα μετά τα 35, καθώς μειώνεται τόσο ο αριθμός όσο και η ποιότητα των ωαρίων. Αυτό επηρεάζει τις πιθανότητες φυσικής σύλληψης αλλά και την επιτυχία της θεραπείας.

Γι’ αυτό ο χρόνος δεν είναι ουδέτερος. Η αναμονή ενός επιπλέον χρόνου στα 30 έχει διαφορετικό κόστος από την αναμονή ενός χρόνου στα 39. Η έγκαιρη αξιολόγηση αφήνει περισσότερες επιλογές ανοιχτές.

Πότε πρέπει να απευθυνθεί κανείς νωρίτερα;

Ορισμένες καταστάσεις δικαιολογούν διερεύνηση χωρίς να περιμένει κανείς το όριο των μηνών. Για τη γυναίκα: ακανόνιστη ή απούσα περίοδος, γνωστή ενδομητρίωση, ιστορικό πυελικής λοίμωξης ή χειρουργείου στη λεκάνη, δύο ή περισσότερες αποβολές, ή ηλικία άνω των 40.

Για τον άνδρα: γνωστό πρόβλημα σπέρματος, ιστορικό χειρουργείου ή τραυματισμού στους όρχεις, ή προηγούμενη χημειοθεραπεία/ακτινοθεραπεία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο χρόνος αναμονής μικραίνει ή εκμηδενίζεται.

Τι γίνεται όταν η γυναίκα είναι πάνω από 40;

Όταν η γυναίκα είναι άνω των 40 ετών, συνιστάται άμεση αξιολόγηση, χωρίς περίοδο αναμονής. Στην ηλικία αυτή, κάθε μήνας έχει σημασία και οι θεραπευτικές επιλογές πρέπει να συζητηθούν έγκαιρα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η εγκυμοσύνη είναι αδύνατη — σημαίνει ότι δεν υπάρχει λόγος να χαθεί χρόνος σε αναμονή, όταν μια απλή αξιολόγηση μπορεί να δώσει κατεύθυνση.

Ο έλεγχος αφορά μόνο τη γυναίκα;

Όχι. Είναι σημαντικό λάθος να ελέγχεται μόνο η γυναίκα. Ο ανδρικός παράγοντας συμμετέχει σε περίπου τις μισές περιπτώσεις υπογονιμότητας, γι’ αυτό ο έλεγχος αφορά και τους δύο συντρόφους από την αρχή.

Η πρώτη επίσκεψη γίνεται ιδανικά μαζί, ως ζευγάρι. Έτσι το ιστορικό και οι εξετάσεις σχεδιάζονται συνολικά, χωρίς να χάνεται χρόνος.

Το να ζητήσω βοήθεια σημαίνει ότι θα κάνω εξωσωματική;

Καθόλου. Η πρώτη επίσκεψη είναι, πρώτα απ’ όλα, μια αξιολόγηση. Πολλά ζευγάρια χρειάζονται απλώς καθησυχασμό, συμβουλές για τον χρόνο των επαφών ή αντιμετώπιση ενός απλού, αναστρέψιμου προβλήματος.

Ακόμη κι όταν χρειάζεται θεραπεία, υπάρχει κλιμάκωση: από τη διόρθωση του τρόπου ζωής και την πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας, ως τη σπερματέγχυση και, μόνο όταν χρειάζεται, την εξωσωματική. Η έγκαιρη επίσκεψη σημαίνει περισσότερες, όχι λιγότερες επιλογές.

Σύνοψη

Ένα ζευγάρι πρέπει να επισκεφθεί ειδικό γονιμότητας μετά από 12 μήνες προσπάθειας — ή μετά από 6 μήνες αν η γυναίκα είναι 35 ετών ή μεγαλύτερη — και άμεσα αν η γυναίκα είναι άνω των 40. Νωρίτερη διερεύνηση δικαιολογείται σε ακανόνιστη περίοδο, ενδομητρίωση, επαναλαμβανόμενες αποβολές, ιστορικό πυελικού προβλήματος ή γνωστή ανδρική διαταραχή. Ο έλεγχος αφορά πάντα και τους δύο συντρόφους, και η επίσκεψη δεν σημαίνει αυτόματα εξωσωματική — σημαίνει αξιολόγηση και περισσότερες επιλογές.

⚕ Ιατρικά αξιολογημένο από Καθ. Στρατή Κολυμπιανάκη · Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης Α.Μ. 16340

ΆΡΘΡΟ 18 · ΥΠΟΓΟΝΙΜΌΤΗΤΑ & ΔΙΆΓΝΩΣΗ