Εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF & ICSI)

⚕ Ιατρικά αξιολογημένο από Καθ. Στρατή Κολυμπιανάκη · Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης Α.Μ. 16340 · Τελευταία αναθεώρηση 6 Ιουλίου 2026

Η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι η κύρια θεραπεία υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Σχεδιάζουμε εξατομικευμένο πρωτόκολλο διέγερσης με βάση την ηλικία, το ωοθηκικό απόθεμα (AMH από αιματολογικό έλεγχο, AFC με υπερηχογράφημα) και προηγούμενες προσπάθειες, ακολουθώντας τις διεθνείς οδηγίες (ESHRE, ASRM) για την ωοθηκική διέγερση. Πραγματοποιούμε ωοληψία διακολπικά υπό ελαφρά αναισθησία. Η εμβρυομεταφορά γίνεται είτε φρέσκια 3–5 ημέρες αργότερα είτε σε επόμενο κύκλο μετά από καθολική κατάψυξη εμβρύων (freeze-all), ανάλογα με το πρωτόκολλο που σας ταιριάζει. Σε σοβαρή ανδρική υπογονιμότητα ή προηγούμενη αποτυχία γονιμοποίησης χρησιμοποιούμε μικρογονιμοποίηση (ICSI). Δείτε στον υπολογιστή μας την προβλεπόμενη πιθανότητα εγκυμοσύνης ανάλογα με την περίπτωσή σας.

Το χρονοδιάγραμμα ενός κύκλου. Ένας κύκλος εξωσωματικής διαρκεί συνήθως 2–3 εβδομάδες από την έναρξη των ενέσεων ως την ωοληψία. Η διέγερση των ωοθηκών γίνεται με καθημερινές υποδόριες ενέσεις γοναδοτροπινών επί 8–12 ημέρες, με 2–4 υπερηχογραφικούς ελέγχους για να παρακολουθούμε την ανάπτυξη των ωοθυλακίων και να προσαρμόζουμε τη δόση. Όταν τα ωοθυλάκια ωριμάσουν, χορηγείται η ένεση πυροδότησης και η ωοληψία γίνεται 36 ώρες αργότερα, διακολπικά, υπό ελαφρά μέθη, σε 10–15 λεπτά. Την ίδια ημέρα γίνεται η γονιμοποίηση των ωαρίων στο εργαστήριο και τα έμβρυα καλλιεργούνται 5–6 ημέρες μέχρι το στάδιο της βλαστοκύστης.

IVF ή ICSI; Στην κλασική εξωσωματική (IVF) τα ωάρια και τα σπερματοζωάρια τοποθετούνται μαζί και η γονιμοποίηση γίνεται μόνη της. Στη μικρογονιμοποίηση (ICSI) ένα σπερματοζωάριο εγχέεται απευθείας μέσα στο ωάριο. Η ICSI δεν είναι καλύτερη «γενικά»· ενδείκνυται όταν υπάρχει σοβαρός ανδρικός παράγοντας ή προηγούμενη αποτυχία γονιμοποίησης. Όταν το σπέρμα είναι φυσιολογικό, η ICSI δεν αυξάνει τις πιθανότητες. Η επιλογή γίνεται με βάση το σπερμοδιάγραμμα και το ιστορικό, όχι αυτόματα.

Φρέσκια ή κατεψυγμένη εμβρυομεταφορά (freeze-all). Σε ορισμένες περιπτώσεις — υψηλή απόκριση με κίνδυνο υπερδιέγερσης, αυξημένη προγεστερόνη την ημέρα πυροδότησης, ή προγραμματισμός γενετικού ελέγχου — καταψύχουμε όλα τα έμβρυα και κάνουμε τη μεταφορά σε επόμενο, φυσικό ή προετοιμασμένο κύκλο. Η σύγχρονη υαλοποίηση δίνει ποσοστά επιβίωσης εμβρύων άνω του 95%, οπότε η κατάψυξη δεν «χαλάει» τα έμβρυα. Η επιλογή φρέσκιας ή κατεψυγμένης μεταφοράς εξατομικεύεται· καμία δεν είναι εκ των προτέρων ανώτερη για όλες τις ασθενείς.

Ρεαλιστικές προσδοκίες. Η πιθανότητα γέννησης ζωντανού παιδιού ανά κύκλο εξαρτάται κυρίως από την ηλικία της γυναίκας και το ωοθηκικό απόθεμα. Πολλά ζευγάρια χρειάζονται περισσότερους από έναν κύκλους· η αθροιστική πιθανότητα μετά από 2–3 προσπάθειες είναι σημαντικά υψηλότερη από εκείνη ενός μόνο κύκλου. Ο υπολογιστής μας δίνει μια εξατομικευμένη εκτίμηση με βάση δημοσιευμένα δεδομένα, ώστε να ξέρετε τι να περιμένετε πριν ξεκινήσετε.

Βιβλιογραφία

  • ESHRE Reproductive Endocrinology Guideline Group. Ovarian stimulation for IVF/ICSI: an update in 2025. Hum Reprod. 2026;41(4):498–521.
  • ESHRE Guideline Group. Ovarian stimulation for IVF/ICSI. Hum Reprod Open. 2020;2020(2):hoaa009.