Διπλή διέγερση (DuoStim) & διέγερση ωχρινικής φάσης

Παραδοσιακά, η ωοθηκική διέγερση ξεκινά στην αρχή του κύκλου, στη λεγόμενη ωοθυλακική φάση. Νεότερα δεδομένα όμως έδειξαν ότι ωάρια μπορούν να συλλεχθούν και από τη δεύτερη μισή του κύκλου, την ωχρινική φάση.

Πάνω σε αυτή τη διαπίστωση στηρίζεται η διπλή διέγερση (DuoStim): δύο διεγέρσεις και δύο ωοληψίες μέσα στον ίδιο εμμηνορροϊκό κύκλο. Είναι μια στρατηγική με συγκεκριμένες, στοχευμένες ενδείξεις — όχι για όλους.

Τι είναι η διέγερση της ωχρινικής φάσης;

Είναι η έναρξη της ωοθηκικής διέγερσης στο δεύτερο μισό του κύκλου, μετά την ωοθυλακιορρηξία. Παλαιότερα θεωρούνταν ότι μόνο η πρώτη φάση του κύκλου είναι κατάλληλη· σήμερα γνωρίζουμε ότι νέα κύματα ωοθυλακίων αναπτύσσονται και αργότερα και μπορούν να ανταποκριθούν στη διέγερση.

Σημαντικό εύρημα των μελετών είναι ότι τα ωάρια και τα έμβρυα που προκύπτουν από την ωχρινική φάση φαίνεται να έχουν παρόμοια ποιότητα και δυναμική — ανάλογο ποσοστό ευπλοειδικών βλαστοκύστεων — με εκείνα της ωοθυλακικής φάσης.

Τι ακριβώς είναι το DuoStim;

Στο DuoStim, μετά την πρώτη διέγερση και ωοληψία της ωοθυλακικής φάσης, ξεκινά αμέσως μια δεύτερη διέγερση στην ωχρινική φάση, με μια δεύτερη ωοληψία λίγες ημέρες αργότερα — όλα μέσα στον ίδιο κύκλο.

Στόχος είναι η συλλογή περισσότερων ωαρίων σε πολύ σύντομο χρόνο. Τα έμβρυα καταψύχονται και μεταφέρονται αργότερα, σε ξεχωριστό κύκλο.

Ποιες είναι οι κύριες ενδείξεις;

Η ισχυρότερη ένδειξη είναι όταν ο χρόνος πιέζει και χρειάζεται να συγκεντρωθούν όσο το δυνατόν περισσότερα ωάρια ή έμβρυα γρήγορα. Το χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η διατήρηση γονιμότητας πριν από επείγουσα ογκολογική θεραπεία (π.χ. χημειοθεραπεία), όπου δεν υπάρχει η πολυτέλεια να περιμένουμε δύο ξεχωριστούς κύκλους.

Χρησιμοποιείται επίσης σε ορισμένες γυναίκες με φτωχή ωοθηκική απάντηση ή χαμηλή πρόγνωση, όταν ο στόχος είναι η ταχεία συσσώρευση εμβρύων για μεταγενέστερη μεταφορά ή για προεμφυτευτικό έλεγχο.

Αυξάνει το DuoStim τις πιθανότητες να αποκτήσω παιδί;

Εδώ χρειάζεται ειλικρίνεια. Το DuoStim δίνει αξιόπιστα περισσότερα ωάρια και έμβρυα σε μικρότερο χρόνο. Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει το τελικό ποσοστό γέννησης σε σχέση με δύο συμβατικές, διαδοχικές διεγέρσεις.

Οι διαθέσιμες τυχαιοποιημένες μελέτες δείχνουν συγκρίσιμα αθροιστικά ποσοστά γέννησης. Γι’ αυτό και οι κατευθυντήριες οδηγίες της ESHRE δεν το συνιστούν ως γενική στρατηγική, λόγω απουσίας ισχυρών δεδομένων υπεροχής.

Είναι ασφαλές; Ποια τα μειονεκτήματα;

Το DuoStim θεωρείται γενικά ασφαλές και τα έμβρυα της ωχρινικής φάσης δεν φαίνεται να υστερούν. Ωστόσο, συνεπάγεται περισσότερη φαρμακευτική επιβάρυνση, δύο ωοληψίες σε σύντομο διάστημα και υψηλότερο κόστος μέσα στον ίδιο κύκλο.

Επειδή τα έμβρυα καταψύχονται υποχρεωτικά, δεν γίνεται φρέσκια μεταφορά στον ίδιο κύκλο. Η στρατηγική αυτή έχει νόημα κυρίως όταν το κύριο ζητούμενο είναι η ταχύτητα και ο αριθμός, όχι η άμεση μεταφορά.

Για ποιον έχει, τελικά, νόημα;

Το DuoStim και η διέγερση ωχρινικής φάσης είναι πολύτιμα, στοχευμένα εργαλεία. Έχουν σαφή θέση όταν ο χρόνος είναι κρίσιμος — κυρίως στη διατήρηση γονιμότητας πριν από ογκολογική θεραπεία — και ως επιλογή σε επιλεγμένες περιπτώσεις φτωχής απάντησης.

Δεν είναι όμως μια «καλύτερη» εξωσωματική για τον γενικό πληθυσμό. Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται εξατομικευμένα, με ξεκάθαρη εξήγηση του τι προσφέρει και τι όχι.

Σύνοψη

Η διπλή διέγερση (DuoStim) και η διέγερση της ωχρινικής φάσης εκμεταλλεύονται τη δυνατότητα συλλογής ωαρίων και από το δεύτερο μισό του κύκλου, με παρόμοια ποιότητα εμβρύων. Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι η ταχεία συγκέντρωση περισσότερων ωαρίων σε έναν κύκλο — ιδανικά για διατήρηση γονιμότητας πριν από ογκολογική θεραπεία και για επιλεγμένες φτωχές απαντήσεις. Δεν έχει όμως αποδειχθεί ότι αυξάνουν το τελικό ποσοστό γέννησης σε σχέση με δύο συμβατικές διεγέρσεις, και η ESHRE δεν τις συνιστά ως γενική στρατηγική. Είναι στοχευμένα εργαλεία, όχι λύση για όλους.

⚕ Ιατρικά αξιολογημένο από Καθ. Στρατή Κολυμπιανάκη · Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης Α.Μ. 16340

ΆΡΘΡΟ 6 · ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΉ ΓΟΝΙΜΟΠΟΊΗΣΗ