32η Ειδική Σύνοδος της Ε.Μ.Γ.Ε. στον Βόλο: τα «add-ons» στην εξωσωματική γονιμοποίηση
Ο Καθηγητής Στρατής Κολυμπιανάκης συμμετείχε στην 32η Ειδική Σύνοδο της Ελληνικής Μαιευτικής και Γυναικολογικής Εταιρείας (Ε.Μ.Γ.Ε.), που πραγματοποιήθηκε στον Βόλο από τις 19 έως τις 21 Ιουνίου 2026. Στο πλαίσιο της συνεδρίας Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, την Κυριακή 21 Ιουνίου, παρουσίασε την ομιλία με τίτλο «Επιπρόσθετα (add-ons) στην εξωσωματική γονιμοποίηση – Νεότερα δεδομένα».
Ως «add-ons» περιγράφονται συμπληρωματικές, προαιρετικές τεχνικές ή εξετάσεις που προσφέρονται επιπλέον της καθιερωμένης θεραπείας της εξωσωματικής γονιμοποίησης, συνήθως με επιπλέον κόστος και με περιορισμένη ή ανύπαρκτη τεκμηρίωση ως προς την αποτελεσματικότητά τους. Στην ομιλία υποστηρίχθηκε ότι ο ίδιος ο όρος «add-on» είναι προβληματικός: αποδίδει σε παρεμβάσεις αμφίβολης αξίας την υπόσταση μιας «προαιρετικής θεραπείας» και νοθεύει τόσο τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύουμε τα επιστημονικά δεδομένα όσο και τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η κλινική πράξη.
Η πρόταση που αναπτύχθηκε είναι ότι κάθε διαγνωστική εξέταση και κάθε παρέμβαση θα πρέπει να αξιολογείται με τα ίδια αυστηρά κριτήρια τεκμηρίωσης. Όταν υπάρχουν ισχυρά δεδομένα οφέλους, η μέθοδος εντάσσεται στην καθημερινή κλινική πράξη· όταν δεν υπάρχουν, θα πρέπει να προσφέρεται μόνο στο πλαίσιο έρευνας, με πλήρη ενημέρωση των ζευγαριών και χωρίς χρέωση. Για τα περισσότερα «add-ons» —όπως ο προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος ανευπλοειδιών (PGT-A) στον γενικό πληθυσμό, η εξέταση δεκτικότητας του ενδομητρίου (ERA), η τεχνολογία time-lapse, η μικρογονιμοποίηση (ICSI) απουσία ανδρικού παράγοντα ή οι ανοσολογικές θεραπείες— οι τυχαιοποιημένες μελέτες και οι πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες (NICE, HFEA) δεν τεκμηριώνουν όφελος στο ποσοστό γεννήσεων ζώντων νεογνών.
Η ρίζα του προβλήματος, όπως επισημάνθηκε, είναι η απουσία ρυθμιστικού πλαισίου για την εισαγωγή νέων τεχνικών στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή — σε αντίθεση με τα φάρμακα, που εγκρίνονται μόνον αφού αποδειχθεί ότι το όφελός τους υπερτερεί των κινδύνων. Το συμπέρασμα: κάθε μέθοδος θα πρέπει να κρίνεται με βάση την επιστημονική της αξία και όχι την εμπορική της προβολή.