Βλαστοκύστη ή 3η ημέρα: πότε μεταφέρουμε το έμβρυο

Μετά την ωοληψία και τη γονιμοποίηση, ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα είναι πότε θα μεταφερθεί το έμβρυο στη μήτρα: την 3η ημέρα, ή αργότερα, στο στάδιο της βλαστοκύστης (5η ή 6η ημέρα).

Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλες τις ασθενείς. Εξαρτάται από τον αριθμό και την ποιότητα των εμβρύων, και από τους στόχους του συγκεκριμένου κύκλου.

Τι είναι η βλαστοκύστη;

Την 3η ημέρα μετά τη γονιμοποίηση, το έμβρυο έχει περίπου 6–8 κύτταρα. Αν συνεχίσει να αναπτύσσεται στο εργαστήριο, την 5η–6η ημέρα φτάνει στο στάδιο της βλαστοκύστης: μια πιο σύνθετη δομή με εκατοντάδες κύτταρα, μια κοιλότητα με υγρό και δύο διακριτούς πληθυσμούς κυττάρων — αυτούς που θα δώσουν το έμβρυο και αυτούς που θα δώσουν τον πλακούντα.

Το να φτάσει ένα έμβρυο σε βλαστοκύστη αποτελεί από μόνο του ένα τεστ ζωτικότητας: πολλά έμβρυα που φαίνονται καλά την 3η ημέρα σταματούν την ανάπτυξή τους πριν τη βλαστοκύστη.

Γιατί η καλλιέργεια ως την 5η ημέρα βοηθά στην επιλογή;

Παρατείνοντας την καλλιέργεια, αφήνουμε το ίδιο το έμβρυο να «δείξει» αν έχει τη δυναμική να αναπτυχθεί. Έτσι, από μια ομάδα εμβρύων, μπορούμε να επιλέξουμε για μεταφορά εκείνο με τη μεγαλύτερη πιθανότητα εμφύτευσης, αντί να στηριχθούμε μόνο στην εικόνα της 3ης ημέρας.

Η επιλογή αυτή είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν θέλουμε να μεταφέρουμε ένα μόνο έμβρυο, μειώνοντας τον κίνδυνο δίδυμης κύησης χωρίς να θυσιάζουμε τις πιθανότητες επιτυχίας.

Αυξάνει η μεταφορά βλαστοκύστης το ποσοστό γέννησης;

Για τη φρέσκια εμβρυομεταφορά, τα δεδομένα δείχνουν υψηλότερο ποσοστό γέννησης με τη μεταφορά βλαστοκύστης σε σχέση με τη μεταφορά της 3ης ημέρας. Η πιο πρόσφατη ανασκόπηση Cochrane (Glujovsky και συν.) το επιβεβαιώνει, με μέτρια βεβαιότητα.

Όταν όμως συνυπολογίσουμε και τις κατεψυγμένες μεταφορές του ίδιου κύκλου (το λεγόμενο αθροιστικό ποσοστό), το πλεονέκτημα μικραίνει και σε πολλές μελέτες εξισώνεται. Αυτό συμβαίνει επειδή η παρατεταμένη καλλιέργεια μπορεί να αφήσει λιγότερα έμβρυα διαθέσιμα για κατάψυξη.

Υπάρχει κίνδυνος να μη φτάσει κανένα έμβρυο σε βλαστοκύστη;

Ναι, και αυτός είναι ο βασικός προβληματισμός. Σε γυναίκες με λίγα έμβρυα, η παρατεταμένη καλλιέργεια ενέχει τον κίνδυνο κανένα έμβρυο να μη φτάσει στην 5η ημέρα, με αποτέλεσμα να ακυρωθεί η μεταφορά.

Γι’ αυτό, σε ασθενείς με λίγα ή μέτριας ποιότητας έμβρυα, η μεταφορά την 3η ημέρα παραμένει συχνά η ασφαλέστερη επιλογή — το περιβάλλον της μήτρας είναι για αυτά καλύτερο από αυτό του εργαστηρίου.

Ποιες ασθενείς ωφελούνται περισσότερο;

Η μεταφορά βλαστοκύστης πλεονεκτεί κυρίως όταν υπάρχουν αρκετά καλά έμβρυα, ώστε η επιλογή να έχει νόημα· όταν προγραμματίζεται μεταφορά ενός μόνο εμβρύου· και όταν γίνεται προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος (PGT), που απαιτεί βιοψία στο στάδιο της βλαστοκύστης.

Η απόφαση, όπως πάντα, εξατομικεύεται από τον εμβρυολόγο και τον κλινικό γιατρό, με βάση την πορεία των εμβρύων σας τις πρώτες ημέρες.

Επηρεάζει η βλαστοκύστη την υγεία του παιδιού;

Η συνολική εικόνα είναι καθησυχαστική. Έχει παρατηρηθεί μια μικρή αύξηση των μονοζυγωτικών (πανομοιότυπων) διδύμων μετά από μεταφορά βλαστοκύστης, καθώς και ελαφρές διαφορές στη διάρκεια της κύησης σε ορισμένες μελέτες. Τα απόλυτα μεγέθη αυτών των κινδύνων είναι μικρά.

Η παρατεταμένη καλλιέργεια σε σύγχρονο, πιστοποιημένο εργαστήριο θεωρείται ασφαλής πρακτική.

Σύνοψη

Η καλλιέργεια ως τη βλαστοκύστη είναι ένα ισχυρό εργαλείο επιλογής: βελτιώνει το ποσοστό γέννησης στη φρέσκια μεταφορά και διευκολύνει τη μεταφορά ενός εμβρύου και τον γενετικό έλεγχο. Δεν είναι όμως πανάκεια. Σε γυναίκες με λίγα έμβρυα, η μεταφορά την 3η ημέρα μπορεί να είναι ασφαλέστερη. Η σωστή στιγμή της μεταφοράς αποφασίζεται εξατομικευμένα, με βάση τον αριθμό και την ποιότητα των εμβρύων σας.

Πηγές: Glujovsky και συν., Cochrane Database of Systematic Reviews (μεταφορά βλαστοκύστης έναντι σταδίου διαίρεσης)· ASRM Practice Committee, «Blastocyst culture and transfer in clinically assisted reproduction» (Committee opinion).

⚕ Ιατρικά αξιολογημένο από Καθ. Στρατή Κολυμπιανάκη · Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης Α.Μ. 16340

ΆΡΘΡΟ 3 · ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΉ ΓΟΝΙΜΟΠΟΊΗΣΗ