Κατεψυγμένη εμβρυομεταφορά (FET): φυσικός ή φαρμακευτικός κύκλος
Ολοένα και περισσότερες εμβρυομεταφορές σήμερα γίνονται με κατεψυγμένα (υαλοποιημένα) έμβρυα, σε ξεχωριστό κύκλο από την ωοληψία. Το ερώτημα που προκύπτει είναι πώς θα προετοιμαστεί το ενδομήτριο: αφήνοντας τον φυσικό κύκλο της γυναίκας να λειτουργήσει, ή με φαρμακευτική υποκατάσταση των ορμονών.
Η επιλογή αυτή δεν αφορά μόνο την πιθανότητα εγκυμοσύνης· φαίνεται να επηρεάζει και την ασφάλεια της κύησης. Γι’ αυτό αξίζει να τη συζητήσετε προσεκτικά με τον γιατρό σας.
Τι είναι ο φυσικός και τι ο φαρμακευτικός κύκλος FET;
Στον φυσικό κύκλο (natural cycle FET), παρακολουθούμε την ανάπτυξη του ωοθυλακίου και την ωοθυλακιορρηξία της γυναίκας. Το έμβρυο μεταφέρεται σε συγχρονισμό με τη φυσική ωοθυλακιορρηξία· το ωχρό σωμάτιο που δημιουργείται παράγει μόνο του προγεστερόνη. Σε μια παραλλαγή (τροποποιημένος φυσικός κύκλος) η ωοθυλακιορρηξία «πυροδοτείται» με ένεση.
Στον φαρμακευτικό ή προγραμματισμένο κύκλο, χορηγούμε οιστρογόνα και στη συνέχεια προγεστερόνη για να προετοιμάσουμε το ενδομήτριο, χωρίς ωοθυλακιορρηξία και χωρίς ωχρό σωμάτιο. Το πλεονέκτημα είναι ο εύκολος προγραμματισμός της ημερομηνίας μεταφοράς.
Ποια μέθοδος δίνει περισσότερες εγκυμοσύνες;
Ως προς την πιθανότητα εγκυμοσύνης και γέννησης, οι δύο προσεγγίσεις είναι σε γενικές γραμμές συγκρίσιμες. Καμία δεν έχει αποδειχθεί σαφώς ανώτερη από την άλλη σε ό,τι αφορά το ποσοστό γέννησης.
Γι’ αυτό η επιλογή δεν στηρίζεται τόσο στην αποτελεσματικότητα, όσο σε άλλα κριτήρια: την κανονικότητα των κύκλων σας, την ευκολία του προγραμματισμού και — όλο και περισσότερο — την ασφάλεια της εγκυμοσύνης.
Γιατί λέγεται ότι ο φυσικός κύκλος είναι ασφαλέστερος για την κύηση;
Πολλές μελέτες και μετα-αναλύσεις δείχνουν ότι ο φαρμακευτικός (προγραμματισμένος) κύκλος συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο υπερτασικών διαταραχών της κύησης, ιδίως προεκλαμψίας, σε σύγκριση με τον φυσικό κύκλο. Ο κίνδυνος αυτός εμφανίζεται περίπου διπλάσιος σε αρκετές αναλύσεις.
Η πιθανότερη εξήγηση είναι η απουσία του ωχρού σωματίου στον φαρμακευτικό κύκλο. Το ωχρό σωμάτιο παράγει, εκτός από προγεστερόνη, και αγγειοδραστικές ουσίες που φαίνεται να βοηθούν στη φυσιολογική προσαρμογή του καρδιαγγειακού συστήματος της εγκύου.
Χρειάζεται προγεστερόνη στον φυσικό κύκλο;
Στον αληθινά φυσικό κύκλο, το ωχρό σωμάτιο παράγει προγεστερόνη από μόνο του, οπότε η ανάγκη για επιπλέον φαρμακευτική στήριξη είναι θεωρητικά μικρότερη. Στην πράξη, πολλά κέντρα χορηγούν υποστήριξη, καθώς τα δεδομένα δεν είναι απόλυτα και η ασφάλεια είναι υψηλή.
Αντίθετα, στον φαρμακευτικό κύκλο η προγεστερόνη είναι απολύτως απαραίτητη: χωρίς ωχρό σωμάτιο, η εγκυμοσύνη εξαρτάται πλήρως από την εξωγενή χορήγησή της για αρκετές εβδομάδες.
Ποια γυναίκα ταιριάζει σε κάθε μέθοδο;
Ο φυσικός κύκλος είναι κατάλληλος για γυναίκες με τακτικούς κύκλους και φυσιολογική ωοθυλακιορρηξία. Απαιτεί περισσότερες επισκέψεις παρακολούθησης, αλλά προσφέρει το πλεονέκτημα του χαμηλότερου κινδύνου υπερτασικών διαταραχών.
Ο φαρμακευτικός κύκλος είναι χρήσιμος όταν οι κύκλοι είναι ακανόνιστοι ή απουσιάζει η ωοθυλακιορρηξία, όταν χρειάζεται ακριβής προγραμματισμός, ή σε ειδικές καταστάσεις του ενδομητρίου. Η επιλογή είναι πάντα εξατομικευμένη.
Τι να συζητήσετε με τον γιατρό σας;
Ρωτήστε ποια μέθοδος προτείνεται στη δική σας περίπτωση και γιατί. Αν έχετε τακτικούς κύκλους, ρωτήστε αν ο φυσικός κύκλος είναι εφικτός, δεδομένου του πιθανού οφέλους για την ασφάλεια της κύησης.
Καμία μέθοδος δεν είναι «λάθος»· απλώς η απόφαση πρέπει να ισορροπεί την πρακτικότητα του προγραμματισμού με τα δεδομένα για τις υπερτασικές διαταραχές, με βάση το δικό σας ιστορικό.
Σύνοψη
Ο φυσικός και ο φαρμακευτικός κύκλος κατεψυγμένης εμβρυομεταφοράς δίνουν παρόμοια ποσοστά εγκυμοσύνης. Η κρίσιμη διαφορά αφορά την ασφάλεια της κύησης: ο φαρμακευτικός (προγραμματισμένος) κύκλος συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο υπερτασικών διαταραχών και προεκλαμψίας, πιθανότατα λόγω της απουσίας του ωχρού σωματίου. Για γυναίκες με τακτικούς κύκλους, ο φυσικός κύκλος είναι συχνά η προτιμότερη επιλογή. Η απόφαση είναι πάντα εξατομικευμένη, με ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια και την πρακτικότητα.
Πηγές: μετα-αναλύσεις μαιευτικών και περιγεννητικών εκβάσεων μετά από κατεψυγμένη εμβρυομεταφορά σε φυσικό έναντι φαρμακευτικού κύκλου (Hum Reprod)· ESHRE, κατευθυντήρια οδηγία για την προετοιμασία του ενδομητρίου στην κατεψυγμένη εμβρυομεταφορά· δεδομένα για αυξημένες υπερτασικές διαταραχές της κύησης μετά από προγραμματισμένο (φαρμακευτικό) κύκλο.
⚕ Ιατρικά αξιολογημένο από Καθ. Στρατή Κολυμπιανάκη · Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης Α.Μ. 16340
ΆΡΘΡΟ 2 · ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΉ ΓΟΝΙΜΟΠΟΊΗΣΗ